Bầu cử giữa kỳ tại Mỹ là một trong những sự kiện chính trị được giới đầu tư quan tâm bởi kết quả có thể tác động đến định hướng chính sách kinh tế, ngân sách và hoạt động lập pháp trong những năm tiếp theo. Đối với thị trường chứng khoán, giai đoạn trước và sau bầu cử thường đi kèm những thay đổi về tâm lý nhà đầu tư và mức độ biến động của thị trường.
Tuy nhiên, diễn biến của chứng khoán không chỉ phụ thuộc vào kết quả bầu cử. Lãi suất, lạm phát, tăng trưởng kinh tế, lợi nhuận doanh nghiệp và chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vẫn là những yếu tố quan trọng có thể chi phối thị trường.
Bầu cử giữa kỳ là gì?
Bầu cử giữa kỳ là cuộc bầu cử được tổ chức tại Mỹ vào giữa nhiệm kỳ 4 năm của Tổng thống. Trong kỳ bầu cử này, toàn bộ 435 ghế tại Hạ viện và khoảng một phần ba số ghế tại Thượng viện được đưa ra bầu lại. Kết quả có thể làm thay đổi tương quan lực lượng tại Quốc hội Mỹ.
Đối với nền kinh tế và thị trường tài chính, việc thay đổi quyền kiểm soát tại một hoặc cả hai viện của Quốc hội có thể ảnh hưởng đến khả năng thông qua các chính sách liên quan đến thuế, chi tiêu công, thương mại, đầu tư và nhiều lĩnh vực kinh tế khác.
Chính vì vậy, nhà đầu tư thường theo dõi sát diễn biến bầu cử giữa kỳ để đánh giá những thay đổi chính sách có thể xảy ra và mức độ ảnh hưởng đến doanh nghiệp cũng như nền kinh tế.
Vì sao bầu cử giữa kỳ có thể tác động đến thị trường chứng khoán?
Một trong những yếu tố quan trọng nhất là sự bất định. Trước khi kết quả bầu cử được xác định, nhà đầu tư có thể chưa biết chính xác Quốc hội sẽ được kiểm soát bởi đảng nào hoặc các chính sách kinh tế trong thời gian tới sẽ thay đổi ra sao.
Sự không chắc chắn này có thể khiến một bộ phận nhà đầu tư thận trọng hơn, từ đó làm gia tăng biến động trên thị trường chứng khoán. Những ngành nhạy cảm với chính sách như tài chính, năng lượng, công nghệ, y tế hoặc quốc phòng có thể được quan tâm đặc biệt khi các chương trình chính sách của các đảng được đưa ra tranh luận.
Bên cạnh đó, kết quả bầu cử có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng về chính sách tài khóa. Những thay đổi liên quan đến thuế hoặc chi tiêu chính phủ có thể tác động đến lợi nhuận doanh nghiệp, tăng trưởng kinh tế và kỳ vọng của thị trường.
Tuy nhiên, tác động thực tế không phải lúc nào cũng diễn ra ngay lập tức. Thị trường có thể phản ứng trước khi cuộc bầu cử chính thức diễn ra nếu nhà đầu tư đã dự đoán được kết quả thông qua các cuộc thăm dò hoặc những tín hiệu chính trị khác.
Thị trường chứng khoán thường biến động ra sao trong năm bầu cử giữa kỳ?
Lịch sử thị trường cho thấy các năm bầu cử giữa kỳ thường có những giai đoạn biến động đáng chú ý. Theo dữ liệu được Reuters dẫn lại từ CFRA, mức sụt giảm trong năm của S&P 500 trong các năm bầu cử giữa kỳ kể từ năm 1945 có mức trung bình khoảng 18%.
Đáng chú ý, giai đoạn tháng 9 và tháng 10 thường được nhà đầu tư theo dõi sát khi cuộc bầu cử tháng 11 đến gần. Một phân tích được Reuters công bố vào tháng 9/2026 cho biết S&P 500 đã giảm từ 5% trở lên trong giai đoạn tháng 9-10 ở 15 trong 24 năm bầu cử giữa kỳ kể từ năm 1930.
Những con số này cho thấy thị trường có thể xuất hiện mức biến động lớn trong các năm bầu cử giữa kỳ, nhưng không thể sử dụng riêng yếu tố bầu cử để dự đoán chắc chắn hướng đi của chứng khoán.
Bầu cử giữa kỳ có quyết định xu hướng chứng khoán hay không?
Không. Bầu cử chỉ là một trong nhiều yếu tố tác động đến thị trường.
Trong thực tế, các nhà đầu tư còn phải quan tâm đến chính sách tiền tệ của Fed, diễn biến lạm phát, số liệu việc làm, tăng trưởng GDP, lợi nhuận doanh nghiệp và mặt bằng lãi suất. Nếu nền kinh tế duy trì tăng trưởng và doanh nghiệp có kết quả kinh doanh tích cực, những yếu tố này có thể tiếp tục hỗ trợ thị trường ngay cả khi môi trường chính trị có nhiều bất định.
Ngược lại, nếu bầu cử diễn ra cùng thời điểm với những thay đổi lớn về lãi suất, lạm phát hoặc triển vọng kinh tế, thị trường có thể phản ứng mạnh hơn do nhiều yếu tố tác động đồng thời.
Reuters cũng ghi nhận trong năm 2026 rằng diễn biến lãi suất, lợi nhuận doanh nghiệp và triển vọng tăng trưởng vẫn là những yếu tố quan trọng đối với chứng khoán Mỹ, trong khi cuộc bầu cử giữa kỳ có thể làm gia tăng sự chú ý của nhà đầu tư đối với rủi ro chính trị khi thời điểm bỏ phiếu đến gần.
Nhà đầu tư nên theo dõi những yếu tố nào?
Thay vì chỉ tập trung vào kết quả bầu cử, nhà đầu tư có thể theo dõi đồng thời nhiều chỉ báo quan trọng của thị trường. Trong đó, diễn biến của S&P 500, Nasdaq, lợi suất trái phiếu Mỹ, lãi suất của Fed, lạm phát và kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp lớn đều có thể cung cấp thêm thông tin về trạng thái của thị trường.
Tâm lý nhà đầu tư cũng là yếu tố đáng chú ý. Khi bất định gia tăng, mức độ biến động có thể tăng lên khi nhà đầu tư điều chỉnh danh mục hoặc chuyển sang các tài sản có mức rủi ro thấp hơn.
Đối với những người theo đuổi chiến lược đầu tư dài hạn, việc đánh giá tác động của bầu cử nên được đặt trong bức tranh tổng thể của nền kinh tế và mục tiêu tài chính cá nhân thay vì chỉ dựa vào biến động ngắn hạn.
Bầu cử giữa kỳ và triển vọng thị trường chứng khoán
Bầu cử giữa kỳ Mỹ có thể tạo ra những thay đổi về kỳ vọng chính sách và tâm lý trên thị trường chứng khoán, đặc biệt trong thời gian trước khi kết quả chính thức được công bố. Lịch sử cũng cho thấy các năm bầu cử giữa kỳ có thể xuất hiện những đợt biến động đáng kể trên S&P 500.
Dù vậy, bầu cử không phải yếu tố duy nhất quyết định diễn biến của thị trường. Lãi suất, lạm phát, tăng trưởng kinh tế, lợi nhuận doanh nghiệp và chính sách tiền tệ vẫn đóng vai trò quan trọng. Vì vậy, khi theo dõi thị trường chứng khoán Mỹ, nhà đầu tư nên kết hợp thông tin chính trị với các dữ liệu kinh tế và tài chính để có góc nhìn đầy đủ hơn.
